İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nde inşaat kampı sağlık birimi hakkında bilgileri kapsamaktadır. Söz konusu Yönetmelikte, İşyeri Sağlığı ve Güvenliği Birimi (İSGB) kurma zorunluluğu ile bu birim için gerekli saha tıbbi tesisi hakkında da çerçeve belirlenmiştir. Buna göre Az tehlikeli kabul edilen proje sahalarında 1000 ve üzeri, tehlikeli işlerde 750 ve üzeri ile çok tehlikeli işlerde ise 500 ve üzeri çalışan varsa İSGB kurulması şartı bulunmaktadır.
Yukarıda sayıları belirtilen inşaat kamplarında gerekli tıbbi klinikler ve yardım istasyonlarının kurulması gerekmektedir. Kanunun 10.’uncu Madde’sinde İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi (İSGB) personel niteliği şu şekilde belirtilmiştir: “İSGB; en az bir işyeri hekimi ile işyerinin tehlike sınıfına uygun belgeye sahip en az bir iş güvenliği uzmanının görevlendirilmesi ile oluşturulur. Bu birimde işveren diğer sağlık personeli de görevlendirebilir.”
İnşaat Kamplarındaki İşyeri Sağlık ve Güvenlik Birimi (İSGB) Konteyneri
İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre İSGB gerektiren büyük işçi kamplarında iki adet en az 8 metrekare ve 1 adet en az 12 metrekare inşaat kampı sağlık birimi yapısı gerekmektedir. Kanunun 10.’uncu Madde’sinde İSGB konteyneri şu şekilde tanımlanmaktadır: “İş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesi amacıyla işveren tarafından işyerlerinde kurulacak olan iş sağlığı ve güvenliği birimlerinde aşağıdaki şartlar sağlanır.
- a) İSGB, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesine ve çalışan personel sayısına uygun büyüklükte bir yerde kurulur. Bu birimin asıl işin yürütüldüğü mekânda ve giriş katta kurulması esastır.
- b) Bu birimlerde sekizer metrekareden az olmamak üzere bir iş güvenliği uzmanı odası ile işyeri hekimi tarafından kullanılmak üzere bir muayene odası ve 12 metrekareden az olmamak üzere bir ilkyardım ve acil müdahale odası bulunur. Tam zamanlı görevlendirilecek her işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı için aynı şartlarda ayrı birer oda tahsis edilir.” denilmektedir.
Yukarıda belirtilen İSGB çalışma alanı olarak uzak saha tıbbi tesisi binasının hazırlanmasında konteyner ve prefabrik yapılar tercih edilmektedir. Kamp tıbbi konteyneri içerisinde en az sekizer metrekare büyüklükte iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi odaları yer almaktadır. Saha kliniği 12 metrekareden az olmamak kaydıyla ilkyardım ve acil müdahale odası ile bütünlenmektedir.
İSGB’nin yukarıda belirtilen bölümlerinin yönetmeliğe göre aynı alanda bulunma zorunluluğu vardır. Saha kliniği ve ilkyardım istasyonu binası, kamp içerisinde kolaylıkla görülebilecek şekilde işaretlenir. Bununla ilgili gerekli yönlendirme levhalarının binaya ulaşımı kolaylaştıracak şekilde yerleştirilmesi gerekir.
İSGB çalışma binaları hareketli şantiyeler için konteyner modelinde üretilmektedir. Kamp tıbbi konteyneri mobil ünite özelliğiyle farklı alanlara taşınarak tekrar hizmete alınabilmektedir. Mobil özellik hareketli şantiyelerde yatırımcıya bütçe avantajları sağlamaktadır.
Çok çalışanlı büyük kamplarda İSGB saha kliniği prefabrik yapı modeliyle de tercih edilmektedir. Maden ocağı ve enerji üretim sahaları gibi uzun süreli kamplarda prefabrik bina, işyeri hekimi ve diğer sağlık çalışanları için daha konforlu ortam sunmaktadır. Yönetmelik, İSGB bulunan kamplarda işyerinde çalışanların acil durumlarda en yakın sağlık birimine ulaştırılmasını sağlamak üzere uygun araç (Ambulans) bulundurulmasını da şart koşmaktadır. Prefabrik ilkyardım istasyonunda araç şoförü için de bir oturma alanının hazırlanması iyi olacaktır.

Şantiye Sahalarında Prefabrik Modüler Sağlık Tesisi
50 kişi ve üzerinde çalışanın bulunduğu şantiye sahalarının işçi kamplarında iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesi için yer sağlanması gerekmektedir. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nde bu durum belirtilmiştir. Yönetmeliğin 11’inci maddesinde tam süreli işyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanı görevlendirilmesi gerekli olmayan hallerde işveren, görevlendirdiği kişi veya OSGB’lerin görevlerini yerine getirmeleri amacı ile asgari şartların sağlanması gereken hususlar belirlenmiştir.
Buna göre 50 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde işveren,
“a) İşyeri hekimi ile diğer sağlık personeline ve iş güvenliği uzmanına 8 metrekareden az olmamak üzere toplam iki oda temin eder.
- b) İşyerinde ayrıca acil durumlarda çalışanların en yakın sağlık birimine ulaştırılmasını sağlamak üzere uygun araç bulundurulur.
50’den az çalışanı olan işyerlerinde işveren, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personelinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetini etkin verebilmesi için çalışma süresince kullanılmak üzere uygun bir yer sağlar.” şeklinde netleştirilmiştir.
Bu tür şantiye sahaları ve işçi kampları için İSG ve sağlık personelinin hizmet sunması için konteyner ve prefabrik yapılar önerilebilir. Konteyner yapılar saha kliniği ve ilk yardım istasyonun için en iyi yapı çözümü içerir. Uzun süreli ve konforlu kullanım için prefabrik yapı modeli uzak saha tıbbi tesisi için alternatif çözüm oluşturur.
İnşaat Kampları İçin Modüler Sağlık Tesisleri Sık Sorulan Sorular
Büyük bir inşaat veya maden kampında yasal olarak hangi tıbbi tesisler zorunludur?
İSGB kurma zorunluluğundaki büyük inşaat ve maden kampında yasal olarak iş güvenliği uzmanı odası, işyeri hekimi muayene odası ile ilkyardım ve acil müdahale odasının bulunduğu tıbbi tesis binası zorunludur. İşyeri Sağlığı ve Güvenliği Birimi (İSGB) binasında işyeri hekiminin hizmet vereceği muayene odası ve iş güvenliği odası 8 metrekareden küçük olamaz. Yine ilkyardım ve acil müdahale odası 12 metrekare büyüklükten az olamaz.
Modüler tıbbi klinik uzak bir proje sahası için nasıl donatılır?
Modüler tıbbi klinik hizmetinin sunulduğu İSGB binalarında bulunması gereken asgari donatı malzemeleri şunlardır:
a) Steteskop,
b) Tansiyon aleti,
c) Otoskop,
ç) Oftalmoskop,
d) Termometre,
e) Işık kaynağı,
f) Küçük cerrahi seti,
g) Paravan, perde v.b,
ğ) Muayene masası,
h) Refleks çekici,
ı) Tartı aleti,
i) Boy ölçer,
j) Pansuman seti,
k) Dil basacağı, enjektör, gazlı bez gibi gerekli sarf malzemeleri,
l) Keskin atık kabı,
m) Manometreli oksijen tüpü (taşınabilir),
n) Seyyar lamba,
o) (Mülga:RG-18/12/2014-29209)
ö) İlaç ve malzeme dolabı,
p) EKG cihazı
r) Negatoskop
s)Tekerlekli sandalye,
ş) (Mülga:RG-18/12/2014-29209)
Not 1: Birden fazla işyeri hekiminin bir arada çalıştığı birimlerde, yukarıdaki tıbbi cihaz ve malzemelerden (a)’dan (h) bendine kadar (h bendi dahil) olanlar her işyeri hekimi için ayrı ayrı bulundurulur.
Yukarıdaki tıbbi donatılar; 29.12.2012 tarihli, 28512 Resmî Gazete’de yayınlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği’nden alıntılanmıştır.
Kamp tıbbi tesislerine hangi telemedicine imkânları entegre edilebilir?
Bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığıyla uzaktan sağlık hizmetlerinin sunulduğu Telemedicine (Teletıp) sistemi işçi kampı tıbbi tesislerine de entegre edilebilmektedir. Uzaktan Sağlık Hizmeti olarak da adlandırılan Telemedicine sisteminde sağlık hizmeti veren uzmanların (doktor, psikolog, diyetisyen, fizyoterapist vb.) aynı ortamda bulunmasına gerek kalmadan; çevrimiçi muayene, görüntülü görüşme, uzaktan danışmanlık, takip ve raporlama gibi hizmetler güvenli dijital altyapılar aracılığıyla gerçekleştirilebilmektedir.
İşçi şantiye kamplarındaki tıbbi kliniklerde sunulabilen telemedicine hizmetleri nelerdir?
İşçi kampı sağlık tesisinde telemedicine sistemi kapsamında Branş Doktorları, Psikologlar, Diyetisyenler, Fizyoterapistler, Klinik Psikologlar, Aile Danışmanları ile hizmet sunulabilmektedir.
Uzak inşaat kamplarından acil tıbbi tahliye planlaması nasıl yapılır?
Uzak inşaat kamplarını da kapsayan işyeri acil tahliye planlaması İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilmektedir. Yönetmeliğin 10’uncu maddesinde acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri şu şekilde belirtilmiştir: (1) İşverence acil durumların meydana gelmesi halinde uyarı verme, arama, kurtarma, tahliye, haberleşme, ilk yardım ve yangınla mücadele gibi uygulanması gereken acil durum müdahale yöntemleri belirlenir ve yazılı hale getirilir.
(2) Tahliye sonrası, işyeri dâhilinde kalmış olabilecek çalışanların belirlenmesi için sayım da dâhil olmak üzere gerekli kontroller yapılır.
(3) İşveren, işyerinde acil durumların meydana gelmesi halinde çalışanların bu durumun olumsuz etkilerinden korunması için bulundukları yerden güvenli bir yere gidebilmeleri amacıyla izlenebilecek uygun tahliye düzenlemelerini acil durum planında belirtir ve çalışanlara önceden gerekli talimatları verir.
(4) (Değişik:RG-1/10/2021-31615) İşyerlerindeki; yaşlı, engelli, gebe çalışanlar ile kreşteki çocuklara tahliye esnasında refakat edilmesi için tedbirler alınır.
(5) Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri oluşturulurken 27/11/2007 tarihli ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınır.
(6) Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri oluşturulurken çalışanlar dışında müşteri, ziyaretçi gibi işyerinde bulunması muhtemel diğer kişiler de göz önünde bulundurulur.
(7) (Ek:RG-1/10/2021-31615) Acil durum müdahale ve tahliye yöntemleri, yakındaki işyerleri ve çevreden gelebilecek olumsuz etkiler de dikkate alınarak belirlenir.
Uzak bir konumda 1000 işçiye hizmet veren bir klinik için hangi personel düzeyleri gerekir?
Uzak konumdaki 1000 işçiye hizmet veren bir klinikte İş Güvenliği Uzmanı, İşyeri Hekimi ve İlkyardım ve Acil Müdahale personellerinin bulunması gerekir.